glowny
filologia klasyczna
filologia polska
filologia wloska
kulturoznawstwo
muzeologia

"Biblioteka Kultury Polskiej"

BIBLIOTEKA KULTURY POLSKIEJ

PROJEKT PRZEKŁADU MIĘDZYKULTUROWEGO

Biblioteka Kultury Polskiej we Włoszech to projekt zrealizowany na Wydziale Nauk Humanistycznych UKSW [Grant NPRH nr 0147/NPRH3/H31/82/2014] we współpracy z rozgałęzionym dyscyplinarnie środowiskiem badawczym humanistycznym i translatorskim polskim i włoskim i publikowany w wydawnictwie Mimesis w Mediolanie [mimesisedizioni.it/libri/antropologia-intercultura/biil cavaliere coverblioteca-di-cultura-polacca.html.]

Biblioteka oparta jest na założeniu dialogiczności kultur i uznaniu go za podstawę ich istnienia i funkcjonowania, w rdzennym znaczeniu kultur wywiedzionym z ich określenia jako różnorodnych form „troski o człowieczeństwo”. Jej celem jest pielęgnacja i intensyfikacja relacji międzykulturowych między Polską a Włochami, a pośrednio między kulturą polską a europejską i światową, w oparciu o postulat równouprawnienia kultur w ich niezbywalnym współcześnie światowym polilogu (jednym z pierwszych konkretnych zadań do podjęcia w ramach tego postulatu jest przezwyciężenie orientalizmu tzw. wewnątrzeuropejskiego, objawiającego się jako brak odniesień do dorobku kultury m.in. polskiej w dyskusjach choćby na temat koncepcji Europy). Projekt zakłada priorytet działań kulturowych, zapobiegających przekształcaniu się wspólnot ludzkich w agregacje zarządzane przez narzucane im porządki logiki rynkowej i finansowej, manipulacje sferą estetyczną i sferą życzeń, agresje militarne i inne. Celem Biblioteki jest realizacja założenia priorytetu kulturowego w stosunku do relacji między rzeczywistościami pozornie sobie bliskimi, jak polska i włoska, a w rzeczywistości nie dość rozwijanymi ze względu na braki w ich pielęgnacji. Stan pozornej bliskości, a w rzeczywistości poważnych niedostatków wiedzy i komunikacji, można zresztą skonstatować w stosunku do większości relacji wewnątrzeuropejskich, co jest jedną z bodaj najważniejszych przyczyn problemów ze spójnością Europy.

Biblioteka ma na celu usuwanie tych przeszkód w europejskiej „rozmowie” przez, w pierwszym rzędzie, uobecnienie kultur mniej znanych. Czyni to w odniesieniu do kultury polskiej prezentując ją za pośrednictwem jej najbardziej wpływowych dzieł. Obcojęzyczne wydania tych dzieł umożliwiają odniesienia do kultury polskiej w dyskursach europejskich.

Biblioteka Kultury Polskiej we Włoszech to pierwszy w Polsce projekt kompleksowej prezentacji i uobecnienia w świecie stanowisk humanistyki polskiej. Realizacja projektu pozwoliła na transfer do kultury włoskiej kilku reprezentatywnych – i różnorodnych – pozycji kanonu humanistyki polskiej. Stanowi to warunek sine qua non poznawania, badania, uznawania i odniesień do kultury polskiej.

W ramach realizacji projektu dokonano pieczołowitych przekładów, dostarczających terminologii do badań nad humanistyką polską i kontynuacji działalności translatorskiej. Przekłady opatrzono Wstępami i Posłowiami autorstwa badaczy polskich i włoskich, pozwalające na ujmowanie prezentowanych dzieł na przecięciu się perspektyw kultur podejmujących relację i wydobywanie z nich zamysłu wykraczającego poza ramy monokulturowe.

W Bibliotece Kultury Polskiej we Włoszech ukazały się następujące pozycje:

Antonina Kłoskowska, Alle radici delle culture nazionali, a cura di Anna Czajka, traduzione di Margherita Bacigalupo, con una Presentazione di Zygmunt Bauman e una lettera di Karl Dedecius, Diabasis, Reggio Emilia 2007, s. 507 (publikacja z okresu Biblioteki nie objętego grantem NPRH).

Amazon.it: Alle radici delle culture nazionali - Kloskowska, Antonina,  Czajka, A. - Libri

Jan Białostocki, Il cavalliere polacco e altri saggi dell̒arte e di iconologia, a cura di A. Czajka, traduzione M. Bacigalupo, „Biblioteca di Cultura Polacca” nr 1, Mimesis, Milano 2015, s. 348.

Il Cavaliere polacco e altri saggi di storia dell'arte e di iconologia -  Bialostocki, Jan - Ebook - EPUB con DRM | IBSStanisław Brzozowski, Cultura e vita, red. Anna Czajka e Gerardo Cunico, trad. L. Masi,    riv. A. Czajka/G. Cunico, Prefazione di Maciej Urbanowski, Postfazione di Gerardo Cunico, „Biblioteca di Cultura Polacca” nr 2, Mimesis, Milano 2016, s. 225 (pierwszy przekład studiów Brzozowskiego na język obcy!)

Opis KTKiM

Władysław Stróżewski, Intorno al bello, a cura di Anna Czajka e Gerardo Cunico, traduzione M. Bacigalupo, „Biblioteca di Cultura Polacca” nr 3, Milano 2017, s. 215.

Intorno al bello (Italian Edition)

Maria Ossowska, Norme morali. Tentativo di sistematizzazione, a cura di Alberto Pirni,

traduttori vari, riv. A. Czajka/G. Cunico, „Biblioteca di Cultura Polacca” nr 4, Mimesis 2017, s. 272. 

Norme morali. Tentativo di sistematizzazione - Maria Ossowska - Libro -  Mimesis - Biblioteca di cultura polacca | IBS

Realizacji projektu towarzyszyły konferencje konsultujące działalność badawczą z szerszym kręgiem odbiorców: badaczy, studentów, czytelników. Konferencje odbywały się pod wspólnym tytułem „Polskość w świecie. Colloquia Biblioteki Polskiej we Włoszech”. Pierwszą z nich była konferencja międzynarodowa „Colloquia Biblioteki Kultury Polskiej we Włoszech. Polskość w świecie I: Stanisław Brzozowski”, towarzysząca wydaniu włoskiemu prac Stanisława Brzozowskiego, która odbyła się 3 czerwca 2017 roku na UKSW w Warszawie i w której udział wzięli badacze dzieła Brzozowskiego polscy (Andrzej Walicki, Stanisław Pieróg, Maciej Urbanowski) i zagraniczni (Gerardo Cunico, Jens Herlth) oraz starsi i młodsi pracownicy Wydziału Nauk Humanistycznych UKSW [https://www.youtube.com/watch?v=Wv5rI71kiYA]. Konferencja międzynarodowa „Colloquia Biblioteki Kultury Polskiej we Włoszech. Polskość w świecie II: Jan Białostocki”, poświęcona wydaniu włoskiemu pism Jana Białostockiego, odbyła się 19 września 2017 roku na UKSW w Warszawie, z udziałem uczniów autora – Juliusza Chrościckiego, Sergiusza Michalskiego (Tybinga), oraz badaczy zagranicznych – Lauro Magnaniego (Genua), André Nakova (Paryż), Józefa Grabskiego (Wiedeń) i innych [https://www.youtube.com/watch?v=XejTuJDbZg4]. Dyskusje te i pierwszą edycję Biblioteki zwieńczyła międzynarodowa konferencja naukowa „Cent’anni di filosofia e cultura polacca / Sto lat myśl i kultury polskiej”, zorganizowana w ramach umowy bilateralnej UKSW – Uniwersytet w Genui, która miała miejsce 23 maja 2018 roku w Genui. Po raz pierwszy bodaj na konferencji tej w sposób tak intensywny badacze włoscy i uczestnicy obrad dyskutowali na temat problemów stawianych przez humanistykę polską. W konferencji otwartej przez Rektora Uniwersytetu Genui Paolo Comanducciego wzięli udział m.in. Lauro Magnani, Gerardo Cunico, Oskar Meo, Angelo Campodonico, Michele Marsonet z Uniwersytetu w Genui, Krystyna Jaworska z Uniwersytetu w Turynie, Angela Ales Bello z Uniwersytetu Laterańskiego w Rzymie, Francesco Coniglione z Uniwersytetu w Catanii, Alberto Pirni ze Scuola Superiore Sant’Anna w Pizie, Eliza Kącka  Uniwersytetu Warszawskiego oraz przedstawiciele Wydziału Nauk Humanistycznych [ http://filosofia.dafist.unige.it/?page_id=1191]

Rezultaty pierwszej konferencji opublikowane są w tomie Stanisław Brzozowski. Colloquia Biblioteki Polskiej we Włoszech. Polskość w świecie, redakcja naukowa Anna Czajka, Dorota Dąbrowska, Magdalena Woźniewska-Działak, Warszawa 2018. Materiały z konferencji genueńskiej poszerzone o teksty zainspirowane spotkaniem zawarte są w tomie Cento anni di filosofia e cultura polacca / Sto lat myśl i kultury polskiej pod redakcją Anny Czajki, Gerardo Cunico i Elisabetty Colagrossi w wydawnictwie Mimesis, Mediolan 2020.

Poszczególne tomy serii były przedstawiane we Włoszech i w Polsce: tom autorstwa Jana Białostockiego, Il cavaliere polacco e altri saggi di storia dell̒ arte e di iconologia prezentowany był w Stacji Naukowej PAN w Rzymie 17 listopada 2015 roku. O książce z redaktorką tomu i Biblioteki dyskutowali Claudia Cieri Via (La Sapienza Università di Roma) i Lauro Magnani (Università di Genova), a konferencja zgromadziła, jak stwierdził dyrektor Stacji, prof. Piotr Salwa, najszersze w historii Stacji grono badaczy uczelni i akademii naukowych w Rzymie. Ten sam tom prezentowany był w Genui 18 marca 2016 roku w Palazzo Reale z udziałem prof. Lauro Magnaniego i prof. Gianni Carlo Sciolli, przewodniczącego Stowarzyszenia Włoskich Krytyków Sztuki oraz doktorantów Szkoły Humanistycznej, a także w PEN Clubie warszawskim 24 października 2016 roku z udziałem profesorów Marii Poprzęckiej, Juliusza Chrościckiego, Piotra Skubiszewskiego, Antoniego Ziemby. Tom Intorno al bello Władysława Stróżewskiego i cała seria prezentowane były w Międzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie 29 stycznia 2018 roku. Planowane są, lec tymczasem zawieszone, kolejne prezentacje tomów serii. 12 lutego 2019 roku autorka tego tekstu wygłosiła na Uniwersytecie w Turynie wykład „La Biblioteca di Cultura Polacca. Scopi, esperienze e problemi di traduzione” („Biblioteka Kultury Polskiej. Zadania, doświadczenia i problemy przekładu”).

Tomy wydawane w serii znajdują się w około pięćdziesięciu bibliotekach włoskich i od dawna zamieszczane w sylabusach uniwersyteckich stanowią przedmiot zajęć akademickich, co stanowi najbardziej efektywny sposób upowszechniania humanistyki polskiej i jej umiędzynarodowiadania.

Na UKSW od dwóch lat prowadzone są konwersatoria włoskojęzyczne przeznaczone dla studentów Filologii Włoskiej i studentów, a także badaczy zagranicznych, oparte na pozycjach Biblioteki.

Współpraca polsko-włoska nad Wstępami i Posłowiami przyczyniła się do zainteresowania zagadnieniami i kontekstami kultury polskiej oraz do tworzenia projektów jej badania, otworzyła zatem kanały komunikacji akademickiej, i nie tylko. Prezentacja dzieł z kanonu kultury polskiej stanowi otwarcie – również w ramach Biblioteki i na wniosek młodych badaczy i studentów - komunikacji między różnymi warstwami kultury i zachodzące w różnych mediach i intersemiotycznie.

 

 

Copyright © 2021 UKSW Wszelkie prawa zastrzeżone
Informacja o ciasteczkach